Geschiedenis

Het dorp is vernoemd naar een eiland, de Nagel, dat net als Schokland en Urk in de Zuiderzee lag. In de Middeleeuwen is Nagele in de golven verdwenen. Er is een supermarkt, café-restaurant en verschillende andere kleine voorzieningen. Op steenworp afstand van de dorpskern ligt Schokkerhaven. Het is het laatste van de tien dorpen in de N.O.Polder. Door de enorme veranderingen in de 50er jaren werd besloten om bij Nagele geen arbeiderswoningen meer te bouwen bij de boerdrijen maar de landarbeiders in het dorp te laten wonen. Om ook meer leefbaarheid in het dorp te krijgen kon men in die tijd ook als niet poldergebondenen een woning in Nagele huren. Zodoende was Nagele eigenlijk het eerste dorp waar zich vrij veel randstedelingen vestigden.

Bouwhistorie

In de jaren vijftig is het nieuwe Nagele ontworpen door architecten van De Acht en Opbouw, zoals Cornelis van Eesteren, Aldo van Eyck, Gerrit Rietveld en de tuinarchitecte Mien Ruys. Nagele is een van de weinige plekken waar de anno 1950 moderne architecten op grotere schaal hun ideeën konden verwezenlijken. De andere satellietdorpen rondom Emmeloord zijn gebouwd in de toen heersende stijl van architecten van de traditionele Delftse School.

Van 1947 tot 1949 hield onder andere Van Eesteren zich bezig met de situering van het nieuwe dorp Nagele. Het plan voor het dorp is door Van Eesteren uitgewerkt aan de hand van eerste schetsen van Rietveld. Het dorp is gebouwd volgens een streng en recht stedenbouwkundig plan. Beide groepen architecten waren voorstanders van gekoppelde woningen in rechte lijnen. De bebouwing moest openheid en strakheid uitstralen en gebruikmaken van glas en beton. Op de tekentafel ontstond het idee voor een dorp met platte daken.

Het dorp is rondom door een bomenwal beschermd tegen de polderwind. In Nagele is een duidelijke scheiding aangebracht van de belangrijke functies verkeer, wonen, werken en recreatie. Het doorgaande verkeer wordt buiten het dorp gehouden doordat de bebouwing ten oosten van de noord-zuidweg is geplaatst. Om een centraal groen park, ontworpen door Ruys, is een ring voor het bestemmingsverkeer aangelegd. Collectieve voorzieningen zijn in deze centrale ruimte geplaatst. Ten westen van deze groene ruimte zijn de winkels in een lint geplaatst. De winkels zijn geplaatst zodat ze vanuit alle woonwijken op ongeveer een gelijke afstand liggen. Om de noord-, west- en zuidzijde van de verkeersring zijn zeven woonwijken aangelegd, elk rondom een eigen centrale groene ruimte. De woningen zijn vooral in stroken gebouwd met een sterke voorkeursorientatie van de gevels richting het oosten en het westen voor optimaal invallen van zonlicht.

Museum

Het museum stelt de architectuur centraal in haar permanente expositie. Daarnaast organiseert museum Nagele wisselexposities waarin architectuur en beeldende kunst een belangrijke rol spelen. De permanente architectuurexpositie gaat in op de ontstaansgeschiedenis van Nagele en haar unieke plaats in de architectuurgeschiedenis van Nederland. De architecten van "Het Moderne Bouwen" verenigd in de collectieven als "De Acht"en "De Opbouw", hebben hun stempel gedrukt op Nagele. 

Nergens in Nederland is een zuiverder voorbeeld van hun ideeën te vinden. De verhalen van ontwerpers als Rietveld, Merkelbach, Bakema, Van Eyck, Ruys en vele anderen spelen een belangrijke rol. In Museum Nagele is een schat aan documentatie te zien, met daarnaast indien men wil, een beeld van de realiteit door middel van een wandeling door het dorp zelf.

Museum Schokland

Op het oude eiland Schokland, sinds kort een werelderfgoed, is in het museum een permanente tentoonstelling opgenomen over het ontstaan van het eiland en het bestaan van zijn bewoners.

lees meer ...

• 
  museum Nagele
• 
  heel veel ruimte in Nagele
• 
  Restaurant Schokkerhaven
• 
  Nagele in de winter